అలజడికి అక్షర రూపం- సాహిల్

 

-పి. జ్యోతి

"సాహిల్ వస్తాడు" కథా సంకలనంలో అప్సర్ గారి 11 కథలున్నాయి. ముస్లిం మైనారటి సమస్యలపై వారి దృక్పథంతో రాసిన కొన్ని కథలు ఇతర రచయితులవి కొన్ని చదివాను. ఈ విషయం పై నిష్పక్షపాతమైన దృష్టికోణం నాకు ఉందని నేను ఖచ్చితంగా చెప్పగలను.

పుట్టీనది, పెరిగినది, చదువుకున్నది, పనిచేస్తున్నది లాలాగుడ ఛుట్టుపక్కలే. 23 సంవత్సరాలుగా హిందీ పాఠాలు చెబుతున్నది రైల్వే పిల్లలకు అందులో ముస్లింల సంఖ్య, హిందువుల సంఖ్య సరిసమానం, సూర్దాస్ ను చదవం, భగవాన్ రామ్ క్యో బోల్నా మేడమ్? హమ్ కాఫిరో కే సాథ్ నై బైఠ్తే లాంటీ మాటలను పది పన్నేండు సంవత్సరాల పిల్లలు నుంచి విన్నాను, అలాగే ఇన్ నీచ్ కమీనోం కో కాట్ కే ఫేంక్ దేనా మేడం, లాంటి మరో వర్గపు మాటలూ విన్నాను. వీటి నుండి నేను తిరుగాడుతున్న సమాజాన్ని అర్ధం చేసుకునే ప్రయత్నం చేస్తూనే ఉన్నాను. ఇరు పక్షాల ప్రేమ పోందాను.

ఇరు వర్గాల వారు నన్ను తమ పక్షాణ చేర్చుకోవాలని పడే తపనను చూసాను. ఏ వర్గంలోనూ చేరకుండా ఉండగలిగే వ్యక్తిత్వాన్ని కాపాడుకున్నాను. నన్ను నేను ఎలా మలుచుకోగలిగినా అంతర్లీనంగా నా శిష్య వర్గంలో ఒకరిపై ఒకరికి అపనమ్మకం పెరిగిపోవడం, ఎవరి గ్రూపుల్లో వారు మిగిలిపోవడం చూస్తూనే ఉన్నాను. నా చిన్నప్పటి కన్నా ఇప్పుడు ఈ దూరం పెరగడం చూస్తున్నాను. నా ఈ అనుభవాల ను ఈ సంకలనం ద్వారా మరో సారి అర్ధం చేసుకునే ప్రయత్నం చేసాను. రమ్జాన్ కు ప్రతి సంవత్సరం వచ్చే షీర్ కుర్మాలు రావడానికి సందేహిస్తుంటే, హలీంను కేవలం హిందువు రంగుతో తినవలసి వస్తే, బుర్కా తీసి పాఠం వినమని చెప్పడానికి సందేహించవలసిన పరిస్థితులు, చెప్పులు లేకుండా కాలేజీకి రాకు (అయ్యప్ప దీక్షలో ఉన్న స్వాములకు) ఇది పాములు తిరిగే చోటు అలా అయితే ఆటలలో కూర్చోకు అని చెప్పవలసి వచ్చినప్పుడు, సందేహంగా చూస్తూ తెలుసులే హిందు మతం పై గౌరవం లేదు నీకు అని బాహాటంగా విమర్శించే శిష్యుల మధ్య ఇంకా ఆశ....... మంచి రోజులు వస్తాయిలే అని.......ఈ నా స్వీయానుభవాలనుండి బైటకు వస్తే...........................

"ఈ కథలు చదువుతున్నప్పుడు ఎట్లాంటి చారిత్రక, రాజకీయ, వ్యక్థిగత సందర్భాల నుంచి ఈ రచయిత వస్తునాడో చదువరిగా మీకు తెలిసిపోతూనే వుంటుంది. అయితే ప్రతి సందర్భంలోనూ నాలోని వ్యక్తి తనదైన స్వేచ్చా భావనతో గొంతు విప్పడం కూడా మీకు వినిపిస్తూనే వుండాలి" అని అఫ్సర్ రాసుకున్నారు. ఈ కథల ప్రత్యేకత అదే. స్పష్టంగా సూటిగా చెప్పాలంటే ఒక ముస్లిం ఈ దేశంలో తన అస్థిత్వ సమస్యను అనుభవిస్తూ రాసుకున్న అనుభవాలు కావు ఇవి. తాను అనుభవించిన వాస్తవాలను కేవలం భావోద్వేగ అంశాలుగా కాక ఆ సంఘటనల ప్రభావం వ్యక్తిగతంగా అనుభవిస్తూ వాటీ నుండీ విడిపోయి విశ్లషణాత్మక దృష్టీతో వాటిని అర్ధం చేసుకుంటూ పతనమయిపోతున్న మానవ విలువలు గురించి కలవరపడిపోతున్న ఒక మనిషి చిత్రించిన జీవితపు ముద్రలు ఇవి. ఇతర రచయితుల కథలకు అఫ్సర్ కథలకు మధ్య నాకు కనిపించిన వ్యత్యాసం ఇది.

ఈ కథలన్నిటిలో ఒక కథ గురించి చెప్పమంటే నేను మొదటిగా ఎన్నుకునే కథ "చోటీ దునియా'. ఇందులో ఆర్తి పాత్రను అభిమానించకుండా ఉండలేను. ఎంత స్పష్టత, జీవితం పట్ల ఏంతటి అవగాహన ఆ మాటలలో? "If hope is an impossible demand, then we demand the impossible. If the right to shelter, food, and employment are impossible demands, then we demand the impossible" అనే జూడిత్ బట్లర్ మాట ఈ కథకు ఆధారం అని అర్ధం అవుతుంది. "ఐడెంటిటీ అన్నది ఒక దేశం కన్నా, వొక భాషకన్నా పెద్దది. దాన్ని ఎట్లా వెతుక్కోవాలో తెలీదు మనకి" నువ్వు నిజంగా హిందువా? నిజంగా ముస్లింవా? నాకయితే అది సగమే నిజమనిపిస్తుంది. మిగతా సగం నువ్వు నీ చుట్టూ వున్న నేలలో ఎంత బాగా ఇమిడిపోతావన్న దానిమీద ఆధారపడి వుంటుంది" ..... ఏంత గొప్ప వాక్యం ఇది? మన చుట్టూ ఉన్న ప్రస్తుత సమాజం వైపు ఈ దృష్టితో చూడగలిగే వ్యక్తులు ఎంతమంది? వ్యక్తివాదం నుండి మాబ్ సైకాలజీ నుండి విడివడి సమస్యను ఈ దృష్టితో చూడగలిగే వ్యక్తులు నిజమైన మానవతావాదులు. Put it in Perspective.... వీరి ఆఖరి వాక్యం ఒక గొప్ప పాఠం.

"తాను ఇతరుడిగా మారే క్రమం ఎక్కడ మొదలయిందో తెలుసుకోవాలని అఫ్సర్ కు ఆసక్తి. కేవలం పాండిత్యపరమైన ఆసక్తి కాదు, అస్థిత్వవేదనకు సంబంధించిన ఆసక్తి' అన్నారు కే. శ్రీనివాస్ గారు తమ ముందుమాటలో అంత కన్నా బాగా ఈ కథలోని భావాన్ని, రచయిత దృక్పథాన్ని వివరించడం నాకు రాదు. "బతుకులోకి వెళ్ళే కొద్దీ నేనొక పిరికి ప్రాణమై తడబాటే బాటగా మిగిలిపోతే, వాడు అనేక తడబాట్ల మధ్య "తను" గా మిగలడానికే నిలబడ్డాడు" అనే ఒక వాక్యం ఉంది వీరి "ఒక తలపు వెనక" అనే కథలో. అప్సర్ గారి ఈ కథలలో తను గా నిలబడవలసిన అవసరాన్ని బలంగా చెప్పారు. అది గోరీమా పాత్ర నుంది మొదలై,తెలంగీ పత్తా దాకా...ఆ తను ని కనుక్కోవడానికి ప్రతి పాత్రలో అంతర్మధనాన్ని చూపించిన విధానం ఆలోచలనలను రేకెత్తిస్తుంది. ప్రస్తుతం ముస్లిం సమాజం అనుసరించవలసిన మార్గాన్ని స్పష్టం చేస్తుంది. Put everything in perspective.... అన్నది ఒక నినాదం అవుతుంది. "

"సహేలి" కథ ఇస్మత్ చుగ్తాయి "The Quilt" కథను గుర్తుకు తీసుకువచ్చింది. Lesbian relationship కి సంబంధించిన కథ ఇది. కాని ఈ కథలో వాంచ, ప్రేమ, పెళ్ళి వీటిపై జరిగిన చర్చ DH Lawrence ని simplify చేసినట్లుంది.Spanish Painter Salvador Dali "The persistence of memory" గురించి ప్రస్తావించినా, T.S. Eliot కవిత్వాన్ని గుర్తు చేసినా Irving Stone రాసిన Vincent Van Gough biography "The lust for life" ప్రస్తావన తీసుకువచ్చినా వీటిని తన కథలలో రచయిత వాడుకున్న విధానం వీరి శైలిని ప్రత్యేకంగా నిలబెట్టుతుంది.

సమాజంలోని అలజడిలో ఒక పాత్రగా మిగిలిపోవడం అందరూ చేస్తున్నదే. అయితే ఆ అలజడిని అనుభవిస్తూ, దాన్ని అర్ధం చేసుకుని అది మన వ్యక్తిత్వాన్ని, ఆలోచనలను, తెలివిని, విలువలను లోబర్చుకునే క్రమం నుండి తప్పించుకోవాలనే అవసరం, కోరిక, ఉన్న అస్థిత్వ పోరాటంవాదులు చదువ వలసిన కథలు ఇవి.