అక్షరం

కాలం మారినా, సందర్భం అదే!


-సొదుం శ్రీకాంత్
~


మరేమీ తొడుక్కోను
ఎముకల చుట్టూ అల్లుకుపోయిన కండరాల మధ్య
ఉప్పొంగే కలల సరీసృపం
ఈ గరుకు నేల ఇరుకు గదుల గుండా
నీటిలోపల మెలితిరిగే కణాల
ఉక్కిరి బిక్కిరి సందర్భం( బాడీ లాంగ్వేజ్' )
ప్రపంచం మొత్తం పెట్టుబడి వలలో చిక్కుకున్న వలస వాదానంతర వలసవాద సందర్భంలో మనిషి సరుకైన నేపథ్యంలో , విలువల అసలు అర్థం మారిపోయి ఆర్ధిక, సరుకు, మారకపు విలువలే అసలు విలువలుగా చెలామణి అవుతున్న చోట మనసు అనునిత్యం మెలిపెట్టబడుతూ ఉంటుంది. బాధితులే నేరగాళ్ళై , అసలు నేరగాళ్ళు అభివృద్ధికి చిరునామాలైపోయిన యుద్ధోన్మాద అభివృద్ధి అంగడి వ్యవస్థలో , సున్నితమైన మనుషుల జీవన ప్రయాణం నిత్య గాయాల నదీ ప్రవాహంలా సాగాల్సిందే. తప్పదు. కానీ ఆ గాయాలకి పూతపూయడాకి మనిషికి కళలు అవసరం నిన్నటిలాగే నేడు కూడా ఎంతగానో ఉంది. ( ఆ కళలు కూడా అంగడి సరుకైన మాట వాస్తవం. కానీ అది మరోచోట రాసుకుందాం. ) అది ఏ కళా రూపమైనా కావచ్చు. అలాంటి కళా రూపాలలో నా వరకు నాకు అనునిత్యం తోడుండేది కవిత్వం. నాకున్న వేదన అనే జబ్బుకు కవిత్వం ఓ టానిక్లాగా పనిచేస్తుంది.

నడిచే కాళ్ళ చుట్టూ సంకెళ్ల మోతలు
ఇప్పుడే పుట్టిన శిశువు ముఖమ్మీద యుద్ధ విమానాల నీడలు

మూడో ప్రపంచాన్ని గురిచూస్తున్న గూఢచారి భాషా తెలుసు
జాలీ దయా కరుణా శాంతీ స్వేచ్ఛా అన్నీ శిథిలాలు
వాటి ప్రాణాల కొసలు మిగిలి ఉన్నాయేమోనని ఈ వెతుకులాట
….
ఒకే ఒక్క అనుమానంతో నిప్పులు పురిపిస్తావ్
ప్రాణమున్న బొమ్మలతో ఆడుకోవడం నీకు బలే సరదా

కుప్పకూలిన చోటే లేచి నిలబడుతున్నాను
ముసుగు కప్పుకుంటే సూర్యున్నైనా నిలదీస్తాను…

ఇప్పుడు యుద్ధం జరగని ప్రదేశమే లేదు. పొలాలపై పురుగు, ఎరువు మందు కంపెనీలు యుద్ధం ప్రకటించాయి. అడవిపై మైనింగ్ కంపెనీలు యుద్ధం చేస్తున్నాయి. అమ్మ ఒడి మొదలుకుని , బడి గదుల వరకూ ఏది చూసినా ఒక యుద్ధ వేదికై పోయింది. దేశాలే కాదు ప్రతి దేహమూ ఓ యుద్ధ వెదికే నేడు.
కవి కూడా అక్కడే ఉన్నాడు. వనరుల దోపిడీకై వాడికి మారణాయుధాలు ఆయుధమైతే కవికి మాత్రం మనిషి మానవత్వం ప్రాతిపదికన తన కలమే ఆయుధమయ్యిందానడానికి పిరంగులై పేలిన ఈ పదాలే సాక్షి.
ఈ పదాలు చదువుతుంటే వేదన వ్యక్తిగతం కాదని మనసుకు కొంత ఊరట కలుగుతుంది. ఈ పదాలలో ఊతమిచ్చే చేతులుండాయనిపిస్తుంది. కవిత్వంలో కేవలం కన్నీళ్ళే కాదు కోటానుకోట్ల కరచాలనాలుంటాయనిపిస్తుంది, రాలిపోయిన కలలూ , కాలిపోతున్న పూదోటల తాలూకు ప్రశ్నలు నిరసన కెరటాలై ఎగిసిపడుతాయి. ఇలా కవిత్వం పరిధి అనంతంగా సాగిపోతుంది.

యుద్ధానికి ఒక కాలం లేదు
ఒక స్థలమూ లేదు
అది ఇరాకో పాలస్తీనానో కానక్కరలేదు
రువాండోనో, జాప్నానో, కాశ్మీరో కాకపోవచ్చును
యుద్ధం ఈ క్షణాన ఇక్కడే నా మీద(యుద్ధం ఇక్కడే …)
మళ్ళా ఇప్పుడు ముళ్ళకంచెలు, సరిహద్దుల ఉన్మాదంతో , కత్తి అంచున వేలాడుతున్న నెత్తుటి చుక్కలా భూమి ఒక రక్త బిందువుగా మారిన యుద్ధసమయంలో కొంత కవిత్వం తప్పనిసరయ్యింది. ఎందుకంటే కవిత్వానికి తప్ప ఒట్టి మాటలతో మనసు సంతృప్తి పడదనిపించింది.

పాసుపోర్టులు అంతర్జాతీయ అబద్ధాలు
లోపలి నిజ పౌరుసత్వాన్ని దాచేస్తాయి
నెత్తిమీద ఒక ఆకాశం ముక్కని అతికించి
ఆ అద్దంలో నుంచి నన్ను చూస్తాయి

నువ్వు గీసిన సరిహద్దుల మధ్య
ఒరిగే దేశం కాదు నాది
జంగమం నా నిజస్తావరం
స్తావరం నా సమాధి ఫలకం
జంగమ కల నా ఇలాకా
(జంగమం)

సిరియాలో ఎంతటి విద్వంసం జరుగుతున్నా , యెమన్ పై అమెరికా వెనకుండి సౌదీతో బాంబులు కురిపిస్తిన్నా, మరీ ముఖ్యంగా గత కొన్నేండ్లుగా మిడిల్' ఈస్ట్ లో చోటుచేసుకున్న పరిణామాలు, అక్కడ రాలుతున్న నెలవంకలు, కాలుతున్న పూలతోటల గురించి తల్చుకున్నప్పుడల్లా మనసు తడుగుడ్డ కాక మానదు. ఆ పసిబుగ్గల కళ్ళల్లోకి చూసినప్పుడల్లా కళ్ళు చెమర్చక మానవు. పొట్ట చేత పట్టుకుని, పిల్ల పాపలతో ఇల్లూ వాకిలి వదిలి , దేశాలు వదిలి అగమ్యమే గమ్యమై సాగి పోతున్న సిరియా ప్రజల్ని ఈ ప్రపంచం చూసీ చూడనట్లు నిస్సిగ్గుగా వదిలేసింది. అదే అమెరికా ప్రెసిడెంటు దగ్గినా, తుమ్మినా అదో పెద్ద వార్తై పత్రికలకెక్కుతుంది. ఎంత వానైనా , మంచైనా, ఎంత చలిగా ఉన్నా వచ్చి ఇంటి ముందుండే గార్బేజ్ ని ఎత్తి అమెరికాను ‘స్వచ్చ అమెరికా’ మారుస్తున్న మెక్షికన్లు అమెరికాకి చెత్తగా కనిపిస్తున్నారు. ఒక్క ఇరాక్ లోనో 5 లక్షల మందిని పొట్టన పెట్టుకుని, లక్షలాది మందిని విగతజీవులుగా మార్చి ప్రపంచం పైకి ఉగ్రవాద పెను భూతాన్ని వదిలిన అమెరికాకు నేడు శరణార్థులు చేదయ్యారు. ఎంతైనా పెట్రోల్ కు అలవాటుపడ్డ నాలుకకి కన్నీళ్లు ఎలా రుచిస్తాయి మరి?

ఎవరైనా అంతే
కడుపే దేశం
ఎంగిలి మెతుకే కల
ఎక్కడికైనా వెళ్ళాల్సిందే,
అమ్మలకూ, కన్న నేలకూ తెలియదు
దేశాల పటాలు మారిపోయాయని.
ఆకలి సరిహద్దులు విస్తరించాయని!
నేలతల్లి ఏనాడో మోసపోయింది
ఆయమ్మ మానం
ముళ్ళ కంప మీది వస్త్రం
దేశభక్తిని కొలవడానికి
ఊళ్ళో వాకిళ్లో ఇల్లో వాకిల్లో
ఇంటి పేర్లో
జెండాలో జాతీయ గీతాలోపార్టీలో రాజ్యాంగాలో రాజ్యాలో
వోటుహక్కులో ఎన్నయినా ఉండనీ
గుప్పెడు మెతుకులే రాజ్యాంగం మాకు
గుక్కెడు నీళ్ళే జాతీయగీతం మాకు.
(ఎడారి నుంచి కాస్త తడి )

రాజ్యం ఆడే రక్త క్రీడనూ, అదే రాజ్యం ఆ రక్తం ప్లైన్ గా కనిపించకుండా ఒక కొత్త చరిత్రని, ఒక కొత్త రాజ్య భాషని అద్బుతమైన కవిత ‘మూడో యామం’

చూపుడు వేలూ అక్కర్లేదు
అసలు చూపే అక్కర్లేదు
ప్రవక్త పదాల్లోంచి రాలిన మంచు బిందువులూ అక్కర్లేదు
బుద్ధుడి విశాలమైన అరచేతుల అభాయమూ వద్దు
మసీదు రెక్కల మీద ఎగిరే పావురాల తెలుపూ వద్దు
ఏదీ వద్దు
కాసింత నెత్తురూ, నూరిన కత్తులూ
మూసుకపోయిన గోడల గుండెల గుహలూ చాలు.
గొప్ప విధ్వంసంతో
ఇక్కడొక నిశ్శబ్దాన్ని నాటుతాం
మనిషిని
అరగదీసి ఇక్కడొక శిలువను చేక్కుతాం
చరిత్రకారుని చేతి వెళ్ళని తెగనరికి
కొత్త గతాన్ని తిరగారాస్తాయి ఫత్వాలు
ఇక్కడితో కవి ఆగిపోడు. ఒక ప్రశ్నై తిరగబడి మానవీయ దిశగా విస్తరించుకుంటాడు.

దుఖ్ఖం ఎలా పుడుతుందో నీకు తెలుసా?
……
అనంత కాలం పాటు వికసించిన
ఎముకల మహా పర్వతం ఇది
దీని ఒంటినిండా
వేయి కన్నుల కరుణ
వొంటిమీద వాలిన ఖడ్గాన్ని సైతం
ప్రేమగా నిమిరే చల్లని చెయ్యి దీనిది
కూలిన దీని దేహం మింద
ఎన్ని నాగరికతలున్నాయో చూడగలవా నువ్వు?
ఈ పుస్తకంలోని మొత్తం 47 కవితలూ దేనికదే ఉన్నతమైన భావ వ్యక్తీకరణతో పాటకుడి నరాన్ని మీటుతుంది. ప్రతి కవితా ఓ పదాల ఊటలా దప్పిక తీరుస్తుంది. ఇది 2009 లో వెలువడ్డా ఏ యుద్ధ సందర్భాన్నైనా కళ్ళకు కట్టినట్లు చూపించే కవిత్వం ఇందులో ఉంది.

ధిక్కారం నా మతం
నిరసన నా కులం
గోళ్ళలో మేకులు దిగ్గొట్టే రాజ్యాన్ని
తూరుపు ఉరికంబం ఎక్కించడం ఒక్కటే నా రాజకీయం
********************************
Category: 1 comments

నిర్వాణం




1
మెతుకు మెతుకూ పట్టి,
జీవితాన్ని వెతుక్కుంటాను కాబట్టి
నేనెప్పుడూ వొకే భాష మాట్లాడ్తాను.
ఇన్ని కన్నీళ్ళ గాట్లూ చీకట్ల ఆటుపోట్లూ
ఆ వొక్క మెతుకులోనే జీర్ణించుకుపోయాయి కాబట్టి
నేనెప్పుడూ
నిన్ను అన్నమ్మెతుకుల నిలువెత్తు అద్దంలోనే దాచుకుంటాను.

ఇంకో వేరే యే అద్దంలోనూ  నువ్వే కాదు, ఇంకెవరూ దొరకరు
ఇంత కచ్చితంగా, స్ఫుటంగా, పటం కట్టినట్టుగా-

2
నేనెప్పుడో ఎంగిలిపడి పోయాను కాబట్టి
యిప్పుడే వండినంత వేడిగా మెరుస్తూ కనిపించలేను
నా వొంటికేదో పచ్చడి ఎరుపో పెరుగు మెరుపో అంటుకునే వుంటుంది.

వొక్క అన్నమ్మెతుకునే కదా,
నీలోపల ఉరకలెత్తుతూ వుప్పొంగి వచ్చే ఆకలి కెరటాల్ని
నేనేమీ అడ్డుకోలేను నిజమే,
కాని, యీ అరక్షణంలో పరవశమై  వెలిగిపోతాను నీ కళ్ళలో-
నీ వూపిరి కొన మీద ఎగరేస్తానొక వెచ్చని జెండా-

వొక్క మెతుకే కదా అనుకోకు
నా లోపల యేమున్నాయో నీకు తెలుసు,
నేను లేని లోకంలో యేమేం లేవో కూడా నీకు తెలుసు-

3
అన్నమ్ముద్ద వొక్కటే నా కలల్లోకి వచ్చి వెళ్తూ వుంటుంది
నీ ప్రేమలో
నీ నవ్వులో
నీ కన్నీళ్ళలో
నీ నిట్టూర్పులో
వాయిదా పడుతూనే వున్న అనేకానేక ఆనందాల్లో
నేనెప్పుడూ పోగొట్టుకునేది ఆ అన్నమ్ముద్ద వొక్కటే-

నేను నిలకడయ్యే నా తీర్థయాత్రలూ
నన్ను కొట్టుకెళ్ళి ఎక్కడో విస్సిరి కొట్టే రాగద్వేషాలూ అన్నీ
అక్కడే మొదలూ అక్కడే ముగింపూ-

4
అవున్నేను
ఆకలికే పుట్టాను
ఆకల్తోనే ఏ క్షణమైనా రాలిపోతాను
జన్మల్ని నమ్ముతానో లేదో కాని
యింకో పది జన్మల్లో కనీసం ఎంగిలి మెతుకై పుట్టుకొస్తా,
పస్తు పడుకునే యే కడుపులోనో
 హాయిగా సమాధి అయిపోడానికి!
*




అంతర్జాతీయ విశ్వవిద్యాలయాల్లో మ‌న‌ 'సహన ప్రతీకలు'..

ఇంటర్వ్యూ: కందుకూరి రమేష్ బాబు 


ది ఫెస్టివల్ ఆఫ్ పీర్స్- పాపులర్ ఇస్లాం అండ్ షేర్డ్ డివోషన్ ఇన్ సౌత్ ఇండియా పుస్తకం వచ్చి దాదాపు ఏడాదైంది. ఇది తప్పక చదవ వలసిన గ్రంథం. ఎందుకంటే.. మన సంస్కృతి ఎంత వైవిధ్యమైందో మనకు తెలుపుతుంది కనుక. మన ప్రత్యేకతలు మనకే తోచవు. స్థానికుడికి విహంగ వీక్షణానికి అవకాశం వుండ దు. కాస్త దూరం జరిగి చూడటానికీ వెసులుబాటూ ఉండదు. ఆ పనే ఒక పరిశోధకుడు బాగా చేయగలుగుతాడు. ఆ పరిశోధకుడు సామాజిక బాధ్యతను నిర్వచించుకున్నవాడు, ఆధ్యాత్మికశక్తిని దర్శించగలవాడూ అయితే అది దివ్యంగా మారుతుంది. అతడు మన దేశీయతలోని విశిష్టతను, భిన్నత్వాన్ని, లౌకికత్వాన్ని లోతు గా తరచి చూడగలవాడు అయితే ఒకేసారి ప్రపంచానికి భిన్నాంశాలను బలంగా చెప్పగలడు.
అదే సమయంలో తన ప్రపంచానికి కూడా చెప్పిఔను గదాఅని మెప్పించగలడు. ఇదంతా ఒక అద్భుతమైన కార్యాచరణ. ఇందులో నిమగ్నమైన వ్యక్తి పరిశోధన అంటే అది కేవలం విజ్ఞానమే కాదు, వికాసం. మరింత విశాలంగా మన మనోగవాక్షాలను తెరిచే పెద్దబడి. ఒక సహన ప్రయత్నం. అఫ్సర్ మహ్మద్ రచించిన ది ఫెస్టివల్ ఆఫ్ పీర్స్ గ్రంథం అదే చేసింది.
అఫ్సర్ పాఠకులకు బాగా తెలిసినవారే. పాత్రికేయుడిగా, కవి గా, విమర్శకుడిగా మూడు దశాబ్దాలుగా తెలుగు సాహిత్యంపై చెరగని ముద్ర ఆయనది. తన నిశితమైన కలం కల్పనా సాహిత్యంలోనూ అడుగుపెట్టి వర్తమాన సమస్యలను కథలుగా మలిచి చర్చ కు పెడుతోంది. తాను తెలంగాణను వదిలి అధ్యాపకుడిగా టెక్సాస్ యూనివర్సిటీకి వెళ్లాక ఇక్కడ తెలంగాణ ఉద్యమం జోరందుకున్న ది. సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవనంలో పెద్ద ముందడుగు పడింది. ప్రత్యేక రాష్ట్రమూ సాకారం అయింది. ఇక్కడ మనం ఇలా ఉండ గా, అక్కడ ఆయన ప్రపంచ పౌరుడిగా మూడో ప్రపంచ సాంస్కృతిక వైవిధ్యాన్ని బలంగా వినిపించే సబాల్ట్రన్ ఐకన్ అయ్యారు. కల్లోల సంక్షోభాన్ని శక్తివంతంగా చాటే విమర్శకుడిగానూ మారా రు.
తెలుగు భాషా వికాసానికి అమెరికాలో కేంద్రం అయ్యారు. అంతర్జాతీయ మేధావుల సరసన చేరి పరిశోధకుడిగా మరింత లోతైన అధ్యయనశీలిగానూ మారారు. టెక్సాస్ యూనివర్సిటీలో సీనియర్ అధ్యాపకులుగా పనిచేస్తున్న అఫ్సర్ దక్షిణాసియా సాహి త్య, సంస్కృతులను బోధిస్తున్నారు. తెలుగు విభాగం అధిపతిగా నూ విశేషమైన సేవలందిస్తున్నారు. మరో పక్క గ్రంథ రచయితగా తెలంగాణ సంస్కృతిలో కీలకమైన పీరీలను ఆయన అంతర్జాతీయ విశ్వవిద్యాలయాల్లో అధ్యయనాంశంగా మలిచారు. ఈ సందర్భంగా ఆ గ్రంథం గురించి అఫ్సర్‌తో.. కందుకూరి రమేష్ బాబు ఆత్మీయ సంభాషణ...
1. అసలు పీర్ల పండగపై పుస్తకం ఎందుకు రాయాలనిపించింది?
- నేను మొదట దళిత - ముస్లిం సాహిత్యాల మీద లోతైన విశ్లేషణతో, వర్తమాన పరిశోధనా అంశాలు కలిపి ఏదైనా రాయాలని అనుకున్నా. ముఖ్యంగా, ముస్లిం సాహిత్యం మీద దృష్టి పెట్టాలని ఆలోచన వుండేది. కానీ, తెలుగులోనే కాకుండా, వివిధ ప్రపంచ భాషల్లో వస్తున్న ముస్లిం సాహిత్యం చదువుతున్నప్పుడు కేవలం ఉపరితలం నుంచి కాకుండా సమాజం పునాదీ, అంతర్గత నిర్మాణాల్లోకి వెళ్లి ముస్లిం అస్తిత్వ చర్చ చేయాల్సిన అవసరం వుందనిఅనిపించింది. ముస్లిం ఉనికిని బాహాటంగా ఎక్కడ గమనించవచ్చు అన్న ప్రశ్నకు పీర్ల పండగలో సమాధానం దొరికింది నాకు. ఎక్కడో కొన్ని వేల మైళ్ళ దూరాన ఉన్న ఇరాక్‌లో కర్బలా అనే చోట జరిగిన యుద్ధగాథ మనకు ఎందుకు అంత ముఖ్యమైందో తెలుసుకోవాలన్న మౌలికమైన ఆసక్తి ఈ పుస్తక రచనకు ప్రధాన కారణం.
2. రాస్తున్నప్పుడు ఈ గ్రంథం ఇంత ముఖ్యమైంది అవుతుందని అనుకున్నారా?
-నిజానికి ఈ పుస్తకం రాసేటప్పుడు నాకు పెద్ద ఆశలేమీ లేవు. రాయాలీ అనుకుని రాశాను. అంతే! అయితే.. ఆసక్తితో మొదలైన రచన నాకే కాదు, చాలామంది ఆసక్తికి, అధ్యయనానికి ఊతమిస్తుందని తర్వాత అర్థమైంది.
3.పుస్తకానికి ఎటువంటి గుర్తింపు వచ్చిందంటారు?
-ఈ పుస్తకం రాశాక ఇది తక్షణం అచ్చులో రావాలని అమెరికాలోని నా మిత్రుల నుంచి, స్కాలర్స్ నుంచి ఒత్తిడి పెరిగింది. ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్సిటీ లాంటి ఆంతర్జాతీయ సంస్థకు ఆ రాతప్రతిని పంపినప్పుడు నాకేమాత్రం నమ్మకం లేదు. అంత పెద్ద సంస్థకు ఇంత చిన్న అంశం ఏం పడుతుందిలే అనుకున్నా. కానీ, రాత ప్రతి పంపిన నెలరోజుల్లో అక్కడి ఎడిటర్ థియో ఈ మెయిలు చేసి అభినందించారు. అంతేకాదు, ఆశ్చర్యంగా కేవలం ఆరు నెలల వ్యవధిలో వారు ఈ పుస్తకం బయటికి తీసుకువచ్చారు. అప్పుడర్థమైంది, ఎంత ముఖ్యమైన పుస్తకం పూర్తి చేశానో అని!ప్రస్తుతం ఈ పుస్తకం పాఠ్యగ్రంథంగా మారిందని విన్నాం!అవును. ఈ పుస్తకానికి దక్కిన గుర్తింపు చాలా కీలకమైంది. దాదాపు పదిహేను అమెరికన్ /యూరోపియన్ విశ్వవిద్యాలయాల్లో ఇది పాఠ్య పుస్తకమయ్యింది. ఒక రకంగా అంతర్జాతీయ స్థాయిలో పీరి వేదికనెక్కిందని సగర్వంగా చెప్పవచ్చు.
4.సిద్ధాంతపరంగా మీరు ఈ గ్రంథంలో ఏం చర్చించారు?
-నేను రెండు మౌలిక భావనలు ఆశ్రయించి ఈ రచన చేశాను. local Islam/ localized Islam లేదా స్థానిక ఇస్లాం, స్థానికీకరించబడిన ఇస్లాం అనవచ్చు. వీటి మధ్య చర్చ మొదలయింది, ఆ చర్చ ఇప్పటికీ సాగుతోంది. ఆ మేరకు నాకు తృప్తిగా వుంది.ఆ గ్రంథం ఒక ముఖ్యమైన రిఫరెన్స్ బుక్‌గానూ మారిందంటున్నారు!నిజమే. పాపులర్ ఇస్లాం, షియా సంప్రదాయాలు, దక్షిణాసియ ఇస్లాం -అనే విభాగాల్లో వచ్చిన రచనల్లో ఈ పుస్తకాన్ని ప్రముఖంగా పేర్కొంటున్నారు. మరో విశేషం, ఇప్పటికీ ఈ అం శం మీద నన్ను ప్రసంగించమని అమెరికా, యూరప్ దేశాల నుం చి ఆహ్వానాలు అందుతున్నాయి.సరే, మన దగ్గరకు వస్తే.. పీర్ల పండగ తెలంగాణకు ముఖ్యమైన ప్రతీక.
5.అయితే, మీ పరిశోధనల్లో మీరు సూఫీయిజం గురించి బాగా చర్చించారంటారు? అసలు మీరు వ్యక్తం చేసిన అవగాహన ఏమిటి?
-పీర్ల పండగ తెలంగాణలో మాత్రమే కాదు, వేర్వేరు పేర్లతో ఇస్లాం చరిత్రతో సంబంధం వున్న ప్రతి చోటా వుంది. అయితే, తెలంగాణలో మనం పీర్ల పండగ అంటాం. ఇక్కడ ఇది సూఫీ సంప్రదాయాలతో కలగలిసిపోయి, ఆ సంప్రదాయ ప్రతీకలైన పీర్ల వల్ల వీటికి మరింత స్థానిక చరిత్ర తోడయింది. మరోమాటలో చెప్పాలంటే-ఇది అందరి పండగగా మారడం వెనక సూఫీ ప్రభా వం బలంగా వుంది. నా పుస్తకంలో ప్రధానమైన వాదన కూడా అదే. మొదట అది షియా సంప్రదాయంగా షురూ అయినా, తరువాత అది నడిచిన చరిత్ర సూఫీలతో కొత్త వెలుగు ప్రసరించింది. ఈ మధ్య మిత్రుడు సుమనస్పతి రెడ్డి ఆదిలాబాద్ జిల్లాలో గోండులు జరుపుకునే పీర్ల పండగ గురించి చిత్రాలు షేర్ చేసుకున్నారు. అంటే, మారుమూల ప్రాంతాలకు కూడా ఈ సంప్రదా యం ఎంత బలంగా ప్రయాణించిందో మనకు అర్థమవుతుంది.
6.తెలంగాణ సంస్కృతిలో పీర్ల పండుగ కలసిపోవడం, దాని ఆధ్యాత్మిక విశిష్టత గురించి వివరిస్తారా?
-నిజమే. తెలంగాణ సంస్కృతిలో పీర్ల పండగ కలగలిసి పోయిన విధానం గురించి ముఖ్యంగానే చెప్పుకోవాలి. కుతుబ్ షాహీల సామరస్య దృక్పథంలోంచి మన పల్లెల్లోకి ఈ పండగ ప్రవేశించినా, స్థానికంగా వున్న సాంస్కృతిక అంశాలను కలుపుకొని, పల్లెల స్వరూపాన్ని మార్చిన పండుగ ఇది. ముఖ్యంగా మన జానపద సంస్కృతికి ఒక కుదుపు ఇచ్చింది. తెలంగాణ పల్లెల్లో వున్న దీర్ఘ కథనాల సంప్రదాయం దీనికి బాగా సరిపోయింది. అలాగే, అగ్రవర్ణాల ఆసరా అక్కర్లేని ఆధ్యాత్మికతకు ఇది దారి తీసింది. పీరు సంప్రదాయం ఆ విధంగా హిందూ మతంలో వున్న కులాధిపత్యాన్ని కూడా ప్రశ్నించింది. మతం అనేది పడగ విప్పడానికి కాదని, ప్రేమని పంచడానికని రుజువు చేసింది.
7.అసలు పీర్ల పండగ దేనికి ప్రతీక?
-ప్రధానంగా ఇది హిందూ- ముస్లిం సంస్కృతుల కలయికకు ప్రతీక. అయితే, ఆధునిక సమాజానికి మూలసూత్రాలైన సమిష్టి వాదం, సామాజిక న్యాయం, సమానత్వ కాంక్షకు కూడా ఈ పీర్ల కథనాలు, సంప్రదాయాలు ప్రతీకలు. సంక్షిప్తంగా చెప్పాలంటే.. అవి మన సామాజిక సహన ప్రతీకలు.
8.సహన ప్రతీకలు అన్నారు.. వివరిస్తారా?
-ఇప్పుడున్న వాతావరణంలో ఈ మాట నొక్కి చెప్పవలసిందే. నిజంగానే పీర్లు మన సహన ప్రతీకలు. ముఖ్యంగా, తెలంగాణ, రాయలసీమ పల్లెల్లో పీర్ల కథనాల మీద ఇంకా సమగ్రమైన శోధన జరగాల్సి వుంది. ఆ కథనాల్లో జనం చెప్పుకునే భావనల అన్వేషణ కూడా విస్తారంగా జరగాలి. అయితే, దురదృష్టవశాత్తూ, ఇప్పుడు పెరిగిపోతున్న మత అసహనాల వల్ల, ముఖ్యంగా ముస్లింల పట్ల పెరుగుతున్న వివక్ష వల్ల.. ఈ పండగ ప్రాముఖ్యం తగ్గిపోతోంది. ఈ అసహనం ఎంత తీవ్రంగా వుందంటే..బహుశా ఇంకో అయిదేళ్ళ తరవాత ఈ పండగ ఎక్కడా కనిపించకపోవచ్చు కూడా! అంటే, మన సహన ప్రతీకలన్నిటినీ మనం చంపుకుంటూ ఎక్కడికో వెళ్ళిపోతున్నామన్న మాట!
9.ఇప్పుడు మీ అన్వేషణ ఎటువైపు?
-పీర్ల పండగ పరిశోధనకు కొనసాగింపుగా అసలు పీరు సంప్రదాయానికి పునాది వేసిన సూఫీ సాహిత్యం వైపు దృష్టి పెట్టాను. లిఖిత సాహిత్యాన్నీ పరిశీలిస్తున్నాను.
10.కవి, విమర్శకుడు ఇప్పుడు సంపద్వంతమైన చింతనాపరుడిగా మారుతున్నాడని అనవచ్చునా?
-ఇదంతా స్థానికత మహత్యం. సంస్కృతి, సంప్రదాయాల ఘనత. పునరుజ్జీవనం. ప్రపంచ పౌరుడిగా వీటన్నిటీనీ ఇముడ్చుకున్న ఫలితం అంటాను నేను. అయితే ఇక్కడో మాట చెప్పాలి. అసలు తెలుగులో సూఫీ సాహిత్యం ఉందా? అని చాలామంది నన్ను ఎదురు ప్రశ్నించారు. వుందన్నదే నా వాదన. ది ఫెస్టివల్ అఫ్ పీర్స్‌లో నేను మౌఖిక కథనాలు మాత్రమే డాక్యుమెంట్ చేశాను. ఇప్పుడు లిఖిత సాహిత్యంలోకి కూడా వస్తున్నా. ఇప్పటికే కొన్ని అనువాదాలు పూర్తయ్యాయి. కథలూ, కవితల అనువాదాలు ఒక భాగం, విశ్లేషణ ఇంకో భాగం.. రెండు పుస్తకాలుగా ఇవి త్వరలో రాబోతున్నాయి. ఇవన్నీ వస్తే ఈ గ్రంథం రచించాలన్న నా మౌలికమైన ఆసక్తిలో నాకే తెలియకుండా బీజ రూపంలో ఇమిడివున్న తాత్విక చింతన నన్ను నిజంగానే సంపద్వంతమైన వ్యక్తిగా, పరిశోధకుడిగా మార్చినట్టే. అది నిజంగా చెప్పలేని తృప్తీ. ఆనందం.
Interview published in Chelime page,
Namasthe telangana.08.11.2015
Web Statistics